Në Veçanti
Lëvizja që e mban Kosovën fuqishëm lidhur për politikën e BE-së për Ballkanin Perëndimorë është Mekanizmi Përcjellës i Procesit të Stabilizim Asociimit (MPS). Ky mekanizëm është formuar në Nëntor të vitit 2002 dhe ka për qëllim të asistojë autoritetet Kosovare të përfitojnë plotësisht nga elementet qendrore të procesit të Stabilizim Asociimit, në vecanti, asistencën nga BE-ja, këshillim politik, monitorim të standardeve të BE-së dhe koncesione tregtare. Fjalimi Ministrit të Bujqësisë së Kosovës i mbajtur në MPS-në e 29-Majit të vitit 2008 është i bashkangjitur.

Brenda pSA, kushtëzimi është instrumenti më i fuqishëm i BE-së kur kemi të bëjmë me vendet kandidate apo kandidate potenciale dhe dëshirën e tyre për anëtarësim në BE.

Në lidhje me këtë, perspektiva e Kosovës për anëtarësim ne BE, me përjashtim të statusit ligjorë që lejon marrëdhënie kontraktuese në nivel shtetërorë, qartë qëndron njësoj si për të gjitha vendet tjera që dëshirojnë t’i bashkëngjiten BE-së, pas plotësimit të kriterit të Kopenhagës. Ata kërkojnë që Kosova të ketë:

• institucione stabile që garantojnë demokraci, mbretërim të ligjit, të drejtat njerëzore, dhe respektimi dhe mbrojtja e minoriteteve;

• ekonomi funksionale të tregut, si dhe kapacitet t’i përballojë presioneve të konkurrencës dhe fuqive të tregjeve brenda unionit; dhe

• aftësi për pranimin e obligimeve të anëtarësimit, përfshirë mbështetjen ndaj qëllimeve politike, ekonomike dhe monetare të unionit, fjala vjen Acquis Communautaire.

Kushtëzimi i BE-së është proces asimetrik, ku kushtet definohen ekskluzivisht nga BE-ja dhe duhet të pranohen në mënyrë të pakushtëzuar. Nga tri kriteret e përmendura, më i kushtueshmi dhe që merr kohë më së shumti është zhvendosja e acquis communautaire. Bashkrënditja e tij me ligjet dhe politikat nacionale zakonisht rezulton në kosto të lartë, pengesa ekonomike dhe kokëçarje në implementim. Kapacitetet dhe aftësitë e Kosovës momentalisht janë të kufizuara për plotësimin e kërkesave të kërkuara nga BE-ja dhe shumë më të dobëta në krahasim me shtetet në rajon.

Bazat ligjore për përafrimin e legjislacionit Kosovarë me Acquis janë paraqitur në seksionin 5.7 të Kornizës Kushtetuese të Institucioneve të Përkohshme të Vetëqeverisjes së Kosovës (IPVQ). Kjo kërkon që të bashkërenditen praktikat dhe legjislacioni në të gjitha fushat e përgjegjësisë me standardet dhe normat relevante Evropiane dhe Ndërkombëtare.

Në bazë të Direktivës Administrative 2006/6 të UNMIK-ut, Agjensioni për Integrime Evropiane është institucion përgjegjës për koordinimin dhe mbikëqyrjen e përafrimit të legjislacionit Kosovar me Acquis Communautaire. Sidoqoftë, për momentin, Kosova nuk ka përafruar plotësisht legjislacionin e saje me Acquis, por vetëm procedurat e verifikimit të kompatibilitetit, që do të thotë se AIE është duke verifikuar se nëse draft ligjet shkelin ose jo principet gjenerale të Acquis Communautaire.

Përafrimi i legjislacionit është e rëndësisë së veçantë, dhe duhet të trajtohet seriozisht. Është proces kompleks dhe dinamik i cili kërkon mekanizma dhe rregulla të përshtatshme dhe të qëndrueshme. Mirëpo kapacitetet e saja për ta ekzekutuar këtë proces janë shumë të limituara. Ka nevojë për rekrutim urgjent të profesionistëve të rinj me përvoja në legjislacion të BE-së.
Përafrimi i legjislacionit është pjesë e tërësisë së procesit të integrimit në BE. Në lidhje me procesin legjislativ, ekziston nevoja për adaptimin e Planit Nacional për Përafrim e Legjislacionit Kosovar i cili do të shërbejë si mjet për koordinim, planifikim dhe raportim të procesit të përafrimit.

Në anën tjetër procesi i përafrimit është t’i paraprijë apo së paku të ndodhë paralel me përkthimin e Acquis. Procesi i përkthimit të Acquis jo vetëm që ndihmon në përafrim por është edhe kusht për anëtarësim në BE. Duhet të eksplorohen mënyrat e ndryshme të kooperimit me vendet tjera në pSA të cilat kanë gjuhë të njëjtë. Kooperimi i tillë do të kontribuonte në zvogëlimin e kostos, parandalojë dyfishimin e punës, përshpejtojë procesin dhe përdorimin e terminologjisë s njëjtë ligjore.

Në lidhje me kushtëzimin dhe bashkërenditjen, është marrë një vendim pragmatik për Kosovën. BE-ja mund të negociojë procesin e Stabilizim Asociimit vetëm me shtetet plotësisht sovrane dhe funksionale. Me qëllim të anashkalimit të kësaj dileme dhe mos të komplikojë parapërgatitjet e MSA me Serbinë dhe Malin e Zi, BE-ja ka krijuar një MPS për Kosovën, si pjesë e këtij procesi. Kosova qëndron në rrugë me pSA si dhe përfiton përkrahjen e BE-së drejt plotësimit të pakos së kërkuar të standardeve , kryesisht Kriterin për Integrim Evropian. Qëllimi kryesorë i MPS është përkrahja e Kosovës në reformat strukturale të saja Pro Evropiane nëpërmes këshillimit dhe udhëheqjes. Ky instrument i ka ndihmuar Kosovës të qëndrojë në rrugë të drejtë drejt strukturave Evropiane.

Puna e përditshme e MPS drejtohet nga Agjensioni për integrime Evropiane në kuadër të zyrës së Kryeministrit. Ky agjension është themeluar nga UNMIK-u Direktiva Administrative 2006/6, dhe është përgjegjëse për “koordinimin e aktiviteteve qeveritare në bashkërenditjen e praktikave dhe aktiviteteve legjislative me normat dhe standardet relevante të BE-së në kontekst të pSA të BE-së me qëllim të lehtësimit ekonomik, social dhe reformave tjera si dhe ndërtimin e kapaciteteve për përkrahjen e përfshirjes së Kosovës në procesin e Integrimeve Evropiane” .

AIE ka themeluar një mekanizëm i cili koordinon aktivitetet në nivel ministrish dhe agjencive qeveritare. Zyrat në nivel ministrish, funksionojnë si pika kyçe dhe referuese për të gjitha aktivitetet e lidhura me BE-në. Ky rrjet kryesisht lehtëson përgatitjen e draft progres-raporteve dhe organizojë mbledhjet e MPS si dhe raportimin ndaj BE-së për çështje të ndryshme. Qeveria ka themeluar grupe punuese politike dhe sektoriale për koordinimin e punës si dhe monitorimin dhe raportimin e implementimit të Planit të Veprimit për Partneritet Evropian.

Për shkak të Statusit të pazgjedhur të Kosovës, negocimi komplet i MSA ende nuk është i mundur. Kosova ka arritur në një fazë ku procesi i vendimit për statusin, pakthyeshëm është i lidhur me procesin e Integrimit në BE. Institucionet Kosovare kanë për detyrë të marrin iniciativën e dëshmimin që procesi i MPS ka arritur limitet e tij dhe duhet të përmbyllet me përfshirjen zyrtare të Kosovës në MSA.

Një raport pozitiv i zbatueshmërisë duhet t’i çoj te konkludimi se Kosova ka bërë progres të mjaftueshëm në përmbushjen e parakushteve dhe ka zhvilluar kapacitet për fillimin e negocimit të MSA. Faza tjetër më pastaj është negocimi i implementimit të MSA.
Hapat tjerë duhet të definohen në udhërrëfyesit e Procesit të Integrimit Evropian duke u bazuar në analiza të hollësishme të kapaciteteve politike, ligjore, ekonomik edhe administrative

(Source)

<< prapa