Pasi që liberalizimi i befasishëm i tregjeve të tokave rurale të vendeve që i bashkohen BE mund që të jetë faktorë shumë destabilizues, një zonë në të cilën marrëveshjet tranzicionale janë lejuar pas hyrjes ka qenë tregjet e tokave rurale. Duhet që të theksohet se këto qështje nuk vlejnë vetëm për vendet e Evropës Qëndrore dhe Lindore. Qipro është lejuar që të mbajë ndalesat në pronësinë e shtetësisë së dytë nga jo – shtetasit për një periudhë pesë vjeqare pas qasjes . Maltës i është lejuar që përgjithmonë të ketë kontrollin ndaj blerjes së patundshmërive apo pronave sekondare nga ata që nuk janë rezident(banorë) për pesë vite, duke pasur parasyshë tokën e limituar në ishull të gatshme për zhvillimin e vendbanimeve. E as derogimet e tilla nuk vlejnë për shtetet e reja anëtare të BE. Danimarka ka të drejtë që të mbajë kontrollin e sajë ndaj përvetësimit të shtëpive të dyta, nëse shtetasit e BE – së që jetojnë në Danimarkë kanë të drejta të njëjta si edhe shtetasit Danez. Në ishujt Åland të Finlandës, ekzistojnë ndalesa se kush mund që të kërkojë dhe të mbajë patundshmëri, dhe kjo vlenë për të gjithë personat natyrorë dhe ligjorënga nga të gjitha Shtetet Anëtare dhe nuk u japin të drejta të veqanta atyre që janë nga Finlanda. Çelsi për të gjitha këto ndalesa është se ata nuk mund që të akordojnë ndonjë të drejtë apo privilegj të veqantë në qytetarët ose personat ligjorë të një Shteti Anëtarë nga ata që jetojnë ndokund tjetër në BE. Kontrollat mbi tregjet tokësore mund që të jenë të domosdoshme në situata të posaqme, mirëpo ato nuk mund që të jenë diskriminuese.

Marrëveshjet Qasëse që Qeverisin Hyrjen e dhjetë Vendeve të Evropës Qëndrore dhe Lindore në BE në 2004 dhe të dy Vendeve në 2007 ofrojnë kushte për tri lloje të marrëveshjeve tranzicionale për sa i përket tregjeve të patundshmërisë.

    • Vendbanimet e Dyta. Republika Çeke, Hungaria dhe Polonia janë lejuar që të mbajnë ndalesat në pronësinë e vendbanimeve të dyta nga Shtetasit e BE –së të cilët nuk janë banorë, dhe nga kompanitë e BE që as nuk janë të themeluara në vend ose nuk kanë ndonjë degë ose agjencion përfaqësues, për pesë vite nga qasja. Kjo marrëveshje gjithashtu do të vlejë për Bullgarinë dhe Romaninë kur ato ti bashkohen BE –së në 2007.
    • Toka Bujqësore dhe Pyjet. Të gjitha vendet e Evropës Lindore dhe Qëndrore që I janë bashkuar BE –së në 2004, përpos Sllovenisë, u janë dhënë periudhat tranzicionale përgjatë të cilave ato kanë mundur që të vendosin ndalesa për jo – rezidentët (banorët) për të marrur toka bujqësore dhe pyje. Republika Çeke, Estonia, Hungaria, Latvia, Lituania dhe Sllovakia kanë psaur shtatë vite periudhë të tranzicionit gjatë së cilës ato kanë pasur mundësi që të mbajnë kufizimet e banorëve jo resident (banorë ) të BE –së dhe të kompanive nga shtetet e tjera anëtare të BE –së në marrjen e tokave bujqësore dhe të pyjeve. Kjo marrëveshje tranzicionale gjithashtu do të vlejë për Bullgarinë dhe Romaninë kur ato do ti bashkohen BE –së në 2007. Gjithashtu erdhe Hungaria është lejuar që të mbajë ndalesat apo kufizimet në sigurimin e tokave bujqësore dhe të pyjeve nga personat e ligjshëm gjatë kësaj periudhe tranzicionale. Shtetasit e BE –së që kanë vendosur vehten si fermerë të vetë – punësuar në këto vende janë të përjashtuar nga këto kufizime apo ndalesa. Do të ketë një rishikim të të gjitha marrëveshjeve tranzicionalembrenda tri viteve të qasjes dhe ato gjithashtu mund që të ndalohen apo të shkurtohen nga BE. Nëse ka ndonjë çrregullim serioz në tregjet e tokave bujqësore të vendeve, ose ndonjë rrezik serioz të çrregullimeve, periudha tranzicionale mund që të zgjerohet edhe për deri në tri vite të tjera.
    • Përdorimi i pikës (nenit) të përgjithëshëm së sigurisë ekonomike. Sllovenisë nuk i është dhënë ndonjë ndonjë marrëveshje specifike e tranzicionit për patundshmëri, mirëpo I është lejuar që të përdorë pikën apo artikullin e përgjithëshëm të sigurisë ekonomike me Traktatin e Qasjes për mbrojtjen e tregut të Patundshmërisë deri në shtatë vite pas Qasjes. Sipas nenit 37, neni I sigurisë e lejon një shtet të ri anëtarë që të aplikojë për autorizim të marrjes së masave mbrojtëse në rast të vështirësive të mëdha të cilat kanë gjasa që të ndodhin dhe “ mund që të sjellin prishje apo Çrregullime serioze në situatën ekonomike të cilës do zonë apo të zonës në fjalë”. Neni i sigurisë së përgjithshme zakonisht vlenë për tri vite pas qasjes, mirëpo kohëzgjatja e tijë është shtyer për Tregun e Patundshmërisë së Sllovenisë.

Shtojca 1 vendos marrëveshjet tranzicionale në detale bazuar nga vendi në vend (shih më poshtë).

Edhe pse shumicës së shteteve të Evropës Qëndore dhe Lindore u është dhënë apo ofruar përjashtimet tranzicionale nga hapja e tregjeve rurale të tyre për blerësit nga Shtetet e tjera Anëtare, përfundimisht toka rurale dhe tregjet e vendbanimeve sekondare do të jenë të hapura. Periudhat tranzicionale janë relativisht të shkurta dhe, pasi që I afrohet fundit, këto vende është e dukshme se do të eksperiencojnë një arritje apo derdhje të Bizneseve Fermore të Evropës Perëndimore që blejnë ose marrin me qira toka bujqësore, të tërhjekura nga shpenzime më të ulëta të prodhimit dhe çmimet e tokës. Ato gjithashtu mund që të tërhiqen nga historikisht nivelet më të ulëta të Herbicideve, pesticideve dhe të përdorimit të plehut artificial, që e zbret koston e shëndrrimit në Fermë Organike. Gjithashtu mund që të pritet se shtëpitë në ferma dhe shtëpitë për punëtorët rural, e gjithashtu edhe shtëpitë në bregdete dhe në zonat me peisazhe, regjionet kufitare dhe zonat e përshtatshme për sportet dimërore ose sportet ujore, peshkimi ose gjuetia, do të blehen si vendbanime apo prona të dyta nga qytetarët nga vendet e tjera të BE –së, ose nga kompanitë dhe investitorët për përdorim për Turizëm. Shumë vende të Evropës Perëndimore eksperiencojnë presione të ngjashme për pronat banuese në zonat rurale, që mund që të rezultojë në atë se punëtorët lokal mund që të munden në çmim të tregjeve të shtëpive. Ofrimi I mundëshëm I të drejtave kompanive të huaja për të marrur apo siguruar tokë bujqësore nënkupton se çdo sfidë apo pengesë e mbetur për kompanitë e tyre vendore për të blerë toka bujqësore duhet që të ngriten apo heqen. Fenomeni i obligimit të bizneseve fermore më të mëdha për të marrur me qira toka në bazë afat – shkurte për arësye se ata nuk mund që të zotërojnë këto toka do të zhduket. Përdorimi I mekanizmave siç është opcioni për të blerë në një datë të mëvonshme dhe regjistrimi i blerjeve në emër të të nominuarve mund të ketë domethënien se këto ndërrime do të parashihen afër përfundimit të periudhave tranzicionale, edhe pse interesat e siguruara ndoshta nuk do të jenë zyrtarisht të regjistruara ose nuk do të paraqiten në statistikat zyrtare. Ekziston dëshmi e limituar e praktikave të tilla që janë në ndodhje e sipër.

Burimi:

http://www.fao.org/docrep/009/a0464e/A0464E05.htm
plus Shtojca në
http://www.fao.org/docrep/009/a0464e/A0464E13.htm

<<back   1 2